Οι κρίσεις πανικού, δεν είναι κάτι αστείο. Δεν είναι κάτι απλό. Δεν είναι κάτι που έρχεται και φεύγει. Είναι άνθρωποι που ζουν κάθε μέρα με αυτό το πράγμα, βασανίζοντας τον εαυτό τους αλλά και τις ζωές τόσο τις δικές τους όσο και τον ανθρώπων γύρω τους.

Αντί εισαγωγής, θα σας ζητήσω ένα και μοναδικό πράγμα. Αυτό το κείμενο, να το διαβάστε ολόκληρο. Να το «ακούσετε» προσεκτικά. Να το αγκαλιάσετε και να το «πονέσετε». Γιατί ίσως έτσι θα καταλάβετε ακριβώς τι σημαίνει να παθαίνει ο διπλανός σας ή εσείς μια κρίση πανικού.


Στις φετινές πανελλαδικές, πολλοί μαθητές μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο κατά τη διάρκεια των εξετάσεων με κρίση πανικού. Ενώ τα ποσοστά ανθρώπων που τους έχει τύχει έστω μια φορά ή το βιώνουν κάθε μέρα, αυξάνεται. Πολλοί θεωρούν την οικονομική κρίση υπεύθυνη. Άγχος, αγωνιά, πανικός. Δε θέλει και πολύ.

Ζητήσαμε λοιπόν τη γνώμη των ειδικών. Ψυχολόγου αλλά και γιατρού. Τι συμβαίνει στο  μυαλό και σώμα μας εκείνη τη στιγμή;

Η ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια Νάνσυ Ασημάκη εξηγεί τι συμβαίνει στο μυαλό μας

Οι κρίσεις πανικού είναι η υπερβολική αντίδραση του σώματός μας σε μια πιθανόν επικίνδυνη κατάσταση. Για να την αντιμετωπίσουμε, η αδρεναλίνη που παράγεται προκαλεί πολλά σωματικά και συναισθηματικά συμπτώματα. Νιώθουμε ότι έρχεται η συντέλεια του κόσμου, ότι πρόκειται να πεθάνουμε ή ότι τρελαινόμαστε, καθώς επίσης αισθήματα μη πραγματικότητας – αισθανόμαστε αποσυνδεδεμένοι από το σώμα μας και το περιβάλλον. Τις περισσότερες φορές έρχονται απροειδοποίητα και συνήθως δεν προκαλούνται από κάποια εμφανή αιτία στο άμεσο περιβάλλον ήρθε από το πουθενά. Όμως η αρχική τους εμφάνιση ακολουθεί κάποια προηγούμενη στρεσογόνο κατάσταση που βίωσε ο άνθρωπος.





Ο γιατρός Σταύρος Παπαδάκος μας εξηγεί τι συμβαίνει στο σώμα την ώρα της κρίσης πανικού:

«Σαν κρίση πανικού περιγράφεται μια περιγεγραμμένη (με γνωστή αρχή και τέλος), σύντομη κατά κανόνα (συνηθέστερα διάρκειας μερικών λεπτών) περίοδος πολύ έντονου φόβου ή άγχους. Αρχίζει ξαφνικά και απροσδόκητα, κλιμακώνεται μέσα σε λίγα (10-20΄) λεπτά και χαρακτηρίζεται (πέραν του άγχους/φόβου) από οξέα σωματικά και ψυχικά συμπτώματα. Όπως Ταχυκαρδία, εφίδρωση, τρόμος, αίσθημα ζάλης, πόνος και δυσφορία στο στήθος, ναυτία, δύσπνοια, ρίγος».





Από τι μπορεί να προέρχονται οι κρίσεις πανικού;

Η Δρ. Νάνσυ Ασημάκη μας απαντά:  «Κάποια από τα αίτια των κρίσεων πανικού είναι ριζωμένα στην παιδική μας ηλικία, στον τρόπο που μεγαλώσαμε ή μάθαμε να βλέπουμε τον εαυτό μας, ο απότομος αποχωρισμός από ένα γονιό (μπορεί να εκδηλωθεί αρχικά σε σχολική φοβία), η παιδική κακοποίηση. Επίσης, κάποια χακτηριστικά της προσωπικότητάς μας, για παράδειγμα,  ο αγχώδης, ο τελειομανής ή ο επικριτικός προς τον εαυτό του άνθρωπος, παθαίνει συχνότερα κρίσεις πανικού. Κάποια φυσικά αίτια όπως η υψηλή πίεση, η κακή διατροφή ή η νηστεία, κάποια φαρμακευτική αγωγή, κάποιες ναρκωτικές ουσίες, καθώς επίσης ένα μετατραυματικό σοκ μπορούν να προκαλέσουν κρίσεις πανικού.

Είναι γνωστό, ότι αν κάποιος υποφέρει από κρίσεις πανικού το μοναδικό πράγμα που σκέφτεται εκείνη την ώρα -πέρα από το βέβαιο θάνατο, καθώς είναι σίγουρος ότι είναι τα τελευταία του δευτερόλεπτα- είναι και σίγουρος (Αφού γλυτώσει από του Χάρου τα δόντια) ότι είναι άρρωστος».

Ρωτήσαμε επίσης τον Δρ. Σταύρο Παπαδάκο εάν οι κρίσεις πανικού μπορούν να είναι ένδειξη κάποιας ασθένειας οι κρίσεις πανικού;

«Αρχικά πρέπει να σας πω θα ήταν μη βοηθητικό ίσως έως και επικίνδυνο αν αντιμετωπίζαμε όλα τα περιστατικά κρίσης πανικού σαν ψυχιατρικά γιατί θα χάναμε κάποια σημαντική σωματική πάθηση η οποία θα μπορούσε να είναι και θανατηφόρος. Θα μπορούσαν πράγματι διάφορες ασθένειες και παθήσεις να παρεξηγηθούν ώες κρίσεις πανικού. Κάτι τέτοιο φυσικά, θα ήταν πολύ επικίνδυνο, γιατί όπως καταλαβαίνετε θα μπορούσε να ήταν και μοιραίο. Από την άλλη, με απλές εξετάσεις μπορεί να διαγνωστεί εύκολα και γρήγορα αν πρόκειται για μια απλή κρίση πανικού ή τελικά μια ασθένεια ή διαταραχή. Μια απλή εξέταση αίματος μπορεί να αποκλείσει ή να δείξει ότι κάτι συμβαίνει με το σώμα μας. Μια αναιμία ας πούμε ή ένα υπογλυκαιμικό επεισόδιο για παράδειγμα. Τώρα με ένα καρδιογράφημα μπορούμε να δούμε αν ο ασθενής έχει μια αρρυθμία ή κάποια άλλη εξίσου σοβαρή καρδιοπάθεια. Δεν πρέπει επίσης να αποκλείσουμε και την πιθανότητα κάποιας διαταραχής του θυρεοειδή. Πιο σπάνια μπορεί να υπάρχει ένα ινσουλίνωμα ή φαιοχρωμοκύττωμα. Τέλος, ένα παράδειγμα και για να βοηθήσουμε τον κόσμο και να καταλάβει τι εννοούμε : μια κρίση πανικού μπορεί να εμφανιστεί με προεξάρχον σύμπτωμα ένα αίσθημα φόβου ένα αίσθημα ότι κάτι άσχημο πρόκειται να συμβεί. Όταν συμβαίνει ενώ ταυτόχρονα ο ασθενής έχει ισχαιμία στο μυοκάρδιο ή ένα μίνι εγκεφαλικό επεισόδιο τότε δεν είναι ψυχιατρική διάγνωση. Ίσα ίσα δικαιολογείται από την κλινική εικόνα του ασθενή. Όταν αυτή η κρίση πυροδοτείται απλά με την επίσκεψη σε ένα συγκεκριμένο μέρος, με την έκθεση σε πολυκοσμία ή εξαιτίας ενός παρ’ ολίγον θανάσιμου γεγονότος τότε μιλάμε για μια ψυχιατρική πάθηση που χρειάζεται συγκεκριμένη φροντίδα και παρακολούθηση».

Η κρίση πανικού κρύβει μια τεράστια παγίδα.

Όταν κάποιος την παθαίνει μια φορά, αν δε δώσει τη δέουσα σημασία, μπορεί να έχει αρκετές ακόμα μελλοντικά.

Σε χειρότερη μοίρα, μπορεί να ζει καθημερινά με αυτές. Αυτό λοιπόν οδηγεί σε ένα μόνιμο άγχος και φόβο. Έτσι αποφεύγει δραστηριότητες ή εξόδους με το φόβο και τη σκέψη «μα αν με ξανά πιάσει;» Έτσι, κλείνεται στον εαυτό του. Την ίδια ώρα σκέφτεται  συνέχεια, «Μήπως έχω τρελαθεί;» και είναι πλέον σίγουρος, ότι πάσχει από μια ψυχασθένεια. Το μόνο σίγουρα είναι ότι σταδιακά μπορεί να οδηγηθεί στην κατάθλιψη.

«Οι άνθρωποι που βιώνουν κρίσεις πανικού αναπτύσσουν το φόβο του να ξανασυμβεί. Αρχίζουν να συνδέουν πράγματα και καταστάσεις με τις κρίσεις, με αποτέλεσμα να τα αποφεύγουν περιορίζοντας έτσι τις καθημερινές τους δραστηριότητες και αναπτύσσοντας κοινωνικές φοβίες (αγοραφοβία). Καθώς αισθάνονται ολοένα και περισσότερο εκτός ελέγχου, η αυτοπεποίθησή τους μειώνεται με αποτέλεσμα να παθαίνουν κατάθλιψη. Σε καμία περίπτωση οι κρίσεις πανικού δεν οδηγούν σε σοβαρές αλλοιώσεις της προσωπικότητάς ή ακόμα σε κάποια ψυχική διαταραχή», μας εξηγεί η Νάνσυ Ασημάκη.


Τα νέα όμως είναι καλά. Αν κάποιος έχει βρεθεί σε αυτή τη θέση δεν είναι καταδικασμένος να ζήσει για πάντα έτσι. 


Πολλοί από εμάς έχουμε βιώσει αυτό το πρόβλημα και οι περισσότεροι μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε με επιτυχία. Μερικές self-help συμβουλές που μπορούμε να ακολουθήσουμε:

•       Μάθετε να έχετε τον έλεγχο (αρχίστε να αναγνωρίζετε τα σημάδια: Πότε; Πού; Τι σκεφτόσασταν;, αποδεχτείτε τις κρίσεις σας).

•       Μάθετε να φαντάζεστε μια κατάσταση ηρεμίας και ευημερίας, εξασκηθείτε στο να επικεντρώνεστε σε καταστάσεις που σας φοβίζουν και να τις αντιμετωπίσετε λέγοντας στον εαυτό σας, Είμαι καλά΄, Αυτό είναι εύκολο’).

•       Χρησιμοποιήσετε μέθοδος χαλάρωσης (γιόγκα, διαλογισμός).

•       Μάθετε να αναπνέετε σωστά (εξασκηθείτε στο να αναπνέετε αργά και ήρεμα από το διάφραγμα).

•       Μάθετε να κοιμάστε και να τρώτε καλά (αποφεύγετε την καφεΐνη, τα οινοπνευματώδη ποτά, το κάπνισμα, τη ζάχαρη).

 

Θυμηθείτε: Όλοι αυτοί οι τρόποι αντιμετώπισης χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν και να εφαρμοστούν αποτελεσματικά.