Το φετινό Athens pride parade, θα πραγματοποιηθεί στην πλατεία Κλαυθμώνος στις 15 Ιουνίου και ώρα 7 το απόγευμα. Ωστόσο, για πρώτη φορά φέτος, δεν θα υπάρξει η ενεργή συμμετοχή της τράνς κοινότητας. Για τον λόγο αυτό, επικοινωνήσαμε με την πρόεδρο του  Σωματείου Υποστήριξης Διεμφυλικών, την κυρία Μαρίνα Γαλανού -γνωστή για την ακτιβιστική δράση- και ρωτήσαμε για ποιο λόγο δεν θα δούμε εκεί φέτος  αυτή ευαίσθητη αλλά και δυναμική κοινότητα. Φυσικά, ρωτήσαμε και μάθαμε τα πρόβληματα που αντιμετωπίζουν οι τρανς στην σημερινή Ελλάδα αλλά και λίγα λόγια για το ΣΥΔ:

 

 Το φετινό pride parade θα έχει μια μεγάλη και αισθητή απουσία, την τρανς κοινότητα. Για ποιο λόγο αποφασίσατε να απέχετε φέτος; Τι συνέβη;

 

Θα σου απαντήσω εκ μέρους του Σωματείου Υποστήριξης Διεμφυλικών, που εκπροσωπώ. Όπως έχουμε αναφέρει σε ανακοινώσεις μας, τα προβλήματα δε προέκυψαν τώρα ξαφνικά. Υπήρχαν χρόνια τώρα. Ιδιαίτερα το 2012, λίγο πριν από το πράιντ, υπήρξε όπως ενδεχομένως γνωρίζεις πογκρόμ της αστυνομίας σε συνεργασία με το ΚΕΕΛΠΝΟ, όπου άνθρωποι υποβλήθηκαν σε υποχρεωτικές υγειονομικές εξετάσεις για hivμε βάση τη ρατσιστική υγειονομική διάταξη 39α του ΚΕΕΛΠΝΟ. Θύματα αυτού του πογκρόμ υπήρξαν και τρανς γυναίκες. Μέχρι τότε συμμετείχε το ΚΕΕΛΠΝΟ στο Athens Pride. Στείλαμε λοιπόν επιστολή προς το AthensPride και ζητήσαμε να μη συμμετέχει το ΚΕΕΛΠΝΟ με περίπτερο. Στην επιστολή αυτή δεν πήραμε ποτέ απάντηση. Θεωρήσαμε και θεωρούμε απαράδεκτη αυτή τη συμπεριφορά. Η μόνη απάντηση που πήραμε ενδιάμεσα ήταν «διαβουλευόμαστε». «Διαβουλεύονταν» (!) εν όσο οι τρανς διώκονταν. Το ΚΕΕΛΠΝΟ βέβαια δε συμμετείχε, αλλά το θέμα πιο πολύ για εμάς είναι ότι είναι πέρα από αντιδεοντολογικό, είναι και απάνθρωπο όταν ο άλλος διώκεται και θέλει την υποστήριξή σου να του λες «διαβουλεύομαι».

Τις ανησυχίες μας, για την τροπή που είχε πάρει τότε το Athens Pride, τις διατυπώσαμε από τότε. Οι ανησυχίες αυτές επιβεβαιώθηκαν όταν μετά το pride του 2014, τουλάχιστον δύο από τα μέλη της οργανωτικής επιτροπής του Athens Pride, διατύπωσαν έντονο τρανσφοβικό λόγο. Θέσαμε το θέμα πάλι, και ζητήσαμε να γίνει ενδοκοινοτικός διάλογος. Σε αυτόν τον διάλογο όμως δε προσήλθε η οργανωτική επιτροπή του πράιντ, και αργότερα όταν προσήλθε, θέσαμε όλα τα θέματα και ζητήσαμε ως ελάχιστη εγγύηση να υπάρχει ένα πράιντ απαλαγμένο από τρανσφοβικό λόγο να συμμετέχει ένα τρανς άτομο στην επιτροπή. Η απάντηση ήταν προσκόμματα και συκοφαντίες. Έτσι λοιπόν πήραμε αυτή την απόφαση να μη συμμετέχουμε σε μία διοργάνωση που μας προσβάλει σαν ανθρώπους. Και αμέσως μετά το πράιντ, να συμβάλλουμε μαζί με τις υπόλοιπες οργανώσεις, του χρόνου να γίνει ένα πράιντ όπως όλες και όλοι το θέλουμε: διεκδικητικό, διαφανές, πιο διεκδικητικό και τρανσ-συμπεριληπτικό.

 

Ποια είναι τα βασικότερα  προβλήματα που αντιμετωπίζει ένα τρανς άτομο σήμερα;

 

Το βασικότερο θέμα της ατζέντας μας είναι η νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου. Της δυνατότητας, δηλαδή, αλλαγής των εγγράφων των τρανς ανθρώπων χωρίς καμία ιατρική διαδικασία, χωρίς να χρειάζονται ψυχιατρικές γνωματεύσεις, χωρίς καμία προϋπόθεση, βασισμένης μόνο στον αυτοπροσδιορισμό του κάθε ανθρώπου ως προς το φύλου του. Όπως ακριβώς σύστησε σε όλες τις χώρες της Ευρώπης το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Ψήφισμά του της 22ας Απριλίου του 2015, και στην ίδια κατεύθυνση με τη νομοθεσία της Μάλτας που εκτός των άλλων ρυθμίζει και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι intersex άνθρωποι.

Γιατί ζητάμε τη νομική αναγνώριση; Γιατί τα περισσότερα προβλήματα διακρίσεων ξεκινούν από εκεί. Όταν τα έγγραφα ταυτότητας δε βρίσκονται σε αντιστοιχία με την εξωτερική εμφάνιση του φύλου γεννούνται πλήθος προβλημάτων. Όταν κάνεις αίτημα για εργασία, όταν πας στο ταχυδρομείο να παραλάβεις ένα συστημένο έγγραφο, όταν πας να ανοίξεις έναν τραπεζικό λογαριασμό, παντού. Συνεπακόλουθα τούτο γεννά αποκλεισμό από τον χώρο της εργασίας, και συνεπώς και από τον χώρο κοινωνικής ασφάλισης και πρόνοιας, και περιορισμένη πρόσβαση στον χώρο της υγείας, αφού πολλά τρανς άτομα είναι ανασφάλιστα.

Χρειάζεται επομένως νομοθεσία που να δίνει τη δυνατότητα αλλαγής των εγγράφων των τρανς ανθρώπων χωρίς προϋποθέσεις που παραβιάζουν την ιδιωτικότητα και γεννούν διακρίσεις. Η νομική αναγνώριση θα διορθώσει πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι τρανς άνθρωποι.

Ένα δεύτερο είναι να τροποποιηθούν οι νομοθεσίες κατά των διακρίσεων στο χώρο της εργασία και παροχής υπηρεσιών ώστε να συμπεριλαμβάνεται με σαφήνεια η ταυτότητα φύλου, καθώς επίσης να προστεθούν στο πεδίο εφαρμογής ο χώρος της εκπαίδευσης, της υγείας και της στέγασης.

Ένα τρίτο μεγάλο πρόβλημα βέβαια είναι τα περιστατικά βίας που όλο και αυξάνονται δυστυχώς. Στη πρόσφατη έκθεση του Δικτύου Καταπολέμησης της Ρατσιστικής Βίας, καταγράφεται ότι η βία κατά των τρανς ανθρώπων είναι ιδιαίτερης σκληρότητας. Και πράγματι, μέσα μόνο στον μήνα Μάιο είχαμε τρία καταγεγραμμένα περιστατικά ρατσιστικής βίας. Στην Εύβοια που καταστηματάρχης απαίτησε από τρανς γυναίκα και φίλους που τη συνόδευαν να φύγουν από το μαγαζί του προσβάλοντάς τη λεκτικά και στη συνέχεια της επιτέθηκαν. Όταν δε ο φίλος της προσπάθησε να την προστατεύσει, δέχτηκε μαχαιριά στο χέρι. Και όταν κάλεσε την αστυνομία όχι μόνο δεν έκαναν το καθήκον τους, αλλά τη προσέβαλαν με φρικτό τρόπο. Στην Αθήνα λίγες μέρες αργότερα, στο Σταθμό Λαρίσης όταν τρανς γυναίκα δέχτηκε ακραία επίθεση με όπλο. Την πυροβόλησαν στα πόδια, τους μηρούς, στα γεννητικά της όργανα. Κυριολεκτικά γλύτωσε στο τσακ. Την ίδια ημέρα θαμώνες επιτέθηκαν λεκτικά σε τρανς γυναίκα στα Εξάρχεια.

Το πρόβλημα λοιπόν είναι μεγάλο, και χρειάζεται αντιμετώπιση. Χρειάζεται, όπως έχουμε προτείνει να ενσωματωθεί στο ελληνικό δίκαιο η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης του 2011 του Συμβουλίου της Ευρώπης για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, που αναφέρει σαφώς τους τρανς ανθρώπους. Χρειάζεται, όπως δείχνει και το περιστατικό της Εύβοιας, και όπως έχει συστήσει το Συμβούλιο της Ευρώπης, να υπάρξει ανεξάρτητη αρχή που θα διερευνά τις περιπτώσεις αστυνομικής αυθαιρεσίας και συμμετοχής σε ρατσιστικά περιστατικά. Χρειάζεται ακόμη να γίνουν εκπαιδευτικά σεμινάρια στους αστυνομικούς, ώστε να αντιμετωπίζουν ανθρώπινα τους τρανς ανθρώπους, και όχι με αυτό τον φρικτό τρόπο. Τέλος, χρειάζεται στο Προεδρικό Διάταγμα του 2012 για τη Σύσταση των Γραφείων Ρατσιστικής Βίας, να συμπεριληφθούν ο σεξουαλικός προσανατολισμός και η ταυτότητα φύλου.

Λίγα λόγια για το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών

Το ΣΥΔ δραστηριοποιείται από τον Μάρτιο του 2010, στον τομέα της προάσπισης και υποστήριξης των τρανς δικαιωμάτων. Σε δύο κυρίως επίπεδα: στην κατεύθυνση της πολιτικής διεκδίκησης της ισονομίας, και δεύτερον, στην κατά το δυνατόν νομική και ψυχολογική υποστήριξη των τρανς ανθρώπων.

Πολιτική διεκδίκηση για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου, της τροποποίησης της νομοθεσίας κατά των διακρίσεων, αλλά και όλου του φάσματος της νομοθεσίας ώστε να πάψουμε πλέον στην Ελλάδα να έχουμε αυτή τη δυϊστική αντίληψη για το φύλο. Να συμπεριλαμβάνεται, όπου χρειάζεται βεβαίως, και η ταυτότητα και έκφραση φύλου.

Στο δεύτερο επίπεδο, με νομική προστασία των τρανς που πέφτουν θύματα ρατσιστικής βίας, σε περιπτώσεις διακρίσεων, και πολλών ακόμη. Επίσης, ψυχολογική υποστήριξη μέσω εθελόντριας ψυχολόγου που συνεργάζεται μαζί μας και βρίσκεται στο γραφείο μας μία φορά την εβδομάδα παρέχονται ψυχολογική στήριξη στους τρανς ανθρώπους που το έχουν ανάγκη.

Ακόμη, υποστήριξη σε θέματα υγείας, καθώς επειδή όπως ανέφερε πολλοί τρανς άνθρωποι είναι ανασφάλιστοι, έχουν περιορισμένη πρόσβαση στον χώρο της υγείας. Συνεργαζόμαστε με άλλες οργανώσεις που έχουν αντικείμενο θέματα υγείας ώστε να έχουν φαρμακολογική αλλά και ιατρική κάλυψη.

Τέλος, λόγω του αποκλεισμού από την εργασία, αλλά και λόγω των βαριών επιπτώσεων από την οικονομική κρίση, συνεργαζόμαστε με το Ίδρυμα Μποδοσάκη ώστε να υπάρχει ένα πρόγραμμα υποστήριξης για άπορους τρανς ανθρωπους για να μπορούν να καλύπτουν τη διαβίωσή τους.

Για την ιστορία το pride parade ανά τον κόσμο χρονολογείται από το 1969. Συγκεριμένα αφετηρία του gay pride είναι μία επέτειος μνήμης απέναντι σ’ ένα περιστατικό που συνέβη στη Νέα Υόρκη στις 28 Ιουνίου 1969. Τότε, στο gay bar Stonewall Inn, υπήρξε εισβολή από βαριά οπλισμένους άνδρες των ειδικών δυνάμεων, με πρόφαση την παράνομη πώληση οινοπνεύματος, σε μια σειρά αλεπάλληλων επιδρομών σε ανάλογα μπαρ της περιοχής κι ενώ η γενική παρενόχληση των ομοφυλόφιλων και τρανσεξουαλικών ατόμων είχαν καταντήσει ρουτίνα.

Οι συλλήψεις και η βία που ακολούθησε εξαγρίωσαν τον κόσμο που βρισκόταν έξω από το μπαρ με αποτέλεσμα να επιτεθούν στα αστυνομικά οχήματα με πέτρες, μπουκάλια, ακόμη και δοχεία απορριμάτων. Στη συνέχεια μαζεύτηκε πολύ μεγάλο πλήθος για να διαμαρτυρηθεί, με αποτέλεσμα οι συγκρούσεις με την αστυνομία να συνεχιστούν για τις επόμενες μέρες και νύχτες.

Τον επόμενο μήνα οι gay ακτιβιστές κυκλοφόρησαν φυλλάδια, απαιτώντας μια μαζική «συγκέντρωση για την ομοφυλοφιλική απελευθέρωση». Η συμμαχία που σχηματίστηκε από τη συνεδρίαση υιοθέτησε την ονομασία «Gay Απελευθερωτικό Μέτωπο» (Gay Liberation Front). Ανάμεσα στις διεκδικήσεις της ήταν να σταματήσει η παρενόχληση από την αστυνομία, η προστασία στον εργασιακό χώρο, η ανάκληση των νόμων περί σοδομισμού και η θέσπιση νομοθεσίας κατά των διακρίσεων. Ακολουθούσαν και άλλα συλλαλητήρια διαμαρτυρίας και δημιουργήθηκαν οργανώσεις για τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων και λεσβιών σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό θεωρήθηκε το πρώτο σύγχρονο gay κίνημα.

Τον επόμενο χρόνο πραγματοποιήθηκε η «πορεία για στο Stonewall» σε ανάμνηση του γεγονότος και συγχρόνως σαν διαδήλωση διαμαρτυρίας κατά των διακρίσεων και της βίας που ασκήθηκαν στους ομοφυλόφιλους, λεσβίες και τρανσεξουαλικούς της Νέας Υόρκης. Υπό τη στενή έννοια του όρου, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως η πρώτη μορφή gay pride που υπήρξε ποτέ.

Στην 30η επέτειο των γεγονότων της Νέας Υόρκης, το 1999, το μπαρ Stonewall ανακηρύχθηκε Μνημείο Εθνικής Κληρονομιάς, ενώ στην 40η επέτειο ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα ανακήρυξε τον Ιούνιο του 2009 μήνα υπερηφάνειας των ΛΟΑΤ.

Στην Ελλάδα τo πρώτο Athens Pride έλαβε χώρα to 2005. Η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία Φεστιβάλ Υπερηφάνειας Αθήνας – Athens Pride ιδρύθηκε το 2006. Είναι το μεγαλύτερο LGBT εκδήλωση στην ευρύτερη περιοχή και ένα από τα δυναμικότερα αναπτυσσόμενα Prides στην Ευρώπη. Στη μεγάλη εκδήλωση που διοργανώνεται κάθε Ιούνιο σε κεντρική πλατεία της Αθήνας, χιλιάδες επισκέπτες (υπολογίζονται στους 20.000 το 2014) έχουν την ευκαιρία το πρωί να επισκεφτούν τα περίπτερα δεκάδων οργανώσεων, αλλά και το βραδύ να απολαμβάνουν το καλλιτεχνικό πρόγραμμα, συμμετέχοντας έτσι σε ένα από τα καλύτερα ανοιχτά πάρτυ της πόλης!

Οι εκδηλώσεις του Athens Pride κλιμακώνονται με την περίφημη Παρέλαση: μια ισχυρή επίδειξη ποικιλομορφίας και αποδοχής. Με φόντο τα χρώματα του ουράνιου τόξου, πολιτικές οργανώσεις, ομάδες και χιλιάδες φίλες και φίλοι πορεύονται στο κέντρο της πρωτεύουσας με εορταστική, περήφανη αλλά και διεκδικητική διάθεση. Έτσι το Athens Pride μεταμορφώνει την Αθήνα σε ένα ενθουσιώδες μωσαϊκό εικόνων, ήχων και χρωμάτων.